Wie de OntwerpAcademie al langer kent, weet dat er achter de schermen voortdurend nieuwe mogelijkheden worden uitgewerkt, nieuwe samenwerkingen worden onderzocht en nieuwe initiatieven ontwikkeld. De lockdown was een uitgelezen mogelijkheid de OntwerpAcademie verder te professionaliseren. Daarover meer in deze nieuwsbrief.

Examen Tuinontwerpen in eigen beheer

Samen met een externe projectgroep hebben we afgelopen jaar kunnen benutten om alle voorbereidingen te treffen en deze zomer is het zo ver, dan vindt het examen Tuinontwerpen plaats onder de vlag van de OntwerpAcademie. Het examen bestaat uit twee delen: een Kennistoets, het schriftelijk examen en een Praktijkexamen Tuinontwerp. Beide examenonderdelen vinden plaats in ons eigengebouw in Hazerswoude-Boskoop. Meer informatie over de examendata en wijze van inschrijven, vind je op de website.

Ontwerpwedstrijd Unlock de Lockdown – wie gaat er winnen?

Hoe maken we tuinen duurzamer? Hoe kunnen tuinen een grotere bijdrage leveren aan een gezondere leefomgeving? Hoe maak je slim gebruik van materialen? Als extra uitdaging en oefening voor onze studenten tijdens de lockdown, organiseerden we een ontwerpwedstrijd met actuele vraagstukken rondom klimaatveranderingen als basisvraag. Studenten gingen enthousiast aan de slag en maakten actief gebruik van de feedbackmomenten tijdens het OpenAtelier. We ontvingen mooie presentaties, vernieuwende ideeën en verrassende invalshoeken. Volgende week maakt de jury de prijswinnaar bekend!

Honderd matches!

‍Om studenten onder begeleiding te laten werken aan concrete ontwerpopdrachten, startte de OntwerpAcademie in 2019 met het coördineren van StageProjecten. Met trots melden we hier op deze plaats dat stagebegeleider Peter Kroesen onlangs het honderdste project heeft gekoppeld aan een student! Juist tijdens de lockdown bleken de Stageprojecten extra populair, zowel onder de studenten als bij opdrachtgevers: “Direct al aan het begin van de lockdown merkten we een toename in het aantal aanvragen, tegelijkertijd wilden studenten graag extra aan de slag. Met een StageProject kan dat heel goed ‘coronaproof’.”

TIP: StageProjecten zijn ook toegankelijk voor oud-studenten. Wil je de draad weer oppakken? Of je ontwerpvaardigheden aanscherpen? Stuur een e-mail naar studentenzaken@ontwerpacademie.nl en we helpen je verder.

Hoe gaat het met …?

Een nieuwe rubriek op deze plek. In een serie blogartikelen laten we oud-studenten en oud-cursisten terugblikken op de lessen Tuinarchitectuur of Plantenkennis en vragen we hoe het nu met ze gaat. Deze maand spraken we tuinontwerper Niels Timmers: "Een tuinontwerp moet voor mij perfect zijn, het geheel moet kloppen. Anderen noemen me vaak perfectionistisch, met oog voor de kleinste details.” Binnenkort het complete interview op onze website.

PodiumBoskoop

‍We zijn weer begonnen! Aquatisch ecoloog Michiel Verhofstad en plantenkweker Angelique van der Meer hielden 10 mei jl. een duo-presentatie. Zo vulden theorie en praktijk elkaar direct aan. Kon je er niet bij zijn? Studenten kunnen via onderwijs@ontwerpacademie.nl de presentatie opvragen. Maandag 7 juni a.s. is de eerstvolgende lezing met tuinontwerper en plantenkenner Cor van Gelderen.
‍

Nieuwe startdata opleidingen en cursussen

‍o.a. woensdag 23 juni > dagopleiding Tuinarchitectuur
o.a. donderdag 1 juli > avondopleiding Tuinarchitectuur
diverse instroomdata in juni en juli > de cursussen Plantenkennis Basis en Plantenkennis Compleet
maandag 31 mei > cursus Start je eigen bedrijf
donderdag 3 juni > cursus Biodivers Ontwerpen
dinsdag 15 juni > basiscursus SketchUp
o.a. dinsdag 28 september > workshop Ontwerp je eigen Tuin Classic of XXL

Op de website vind je een compleet overzicht van alle startdata per opleiding en cursus. In de agenda lees je meer over de maandelijkse Podium Boskoop-lezingen, studievoorlichtingsmiddagen en proeflessen.

Onze nieuwsbrief voortaan rechtstreeks in je inbox? Hier kun je je aanmelden.

Op een afgelegen stuk bos, op zure zandgrond, stonden Kerria japonica, Chaenomeles japonica, en zelfs de vorstgevoelige Vinca major in volle bloei. Hoe kwamen deze soorten hier terecht? En belangrijker: hoe schadelijk is het als cultuurplanten in onze natuur terechtkomen? Is het wel schadelijk, want alle planten maken toch deel uit van de natuur?

Wat is natuur?

Puur vanuit beleving gedacht, kent natuur vele definities. Genieten van de natuur is iets waar we energie van krijgen en wat velen van ons ook nodig hebben. Voor de één vormt het park in de buurt dit stukje natuur, voor de ander de weiden en akkers buiten het stedelijke gebied. Voor de meesten betekent natuur strikt genomen, een gebied met uitsluitend inheemse soorten, liefst zonder inmenging van de mens.

Natuur met een twist

In onze multiculturele samenleving worden exotische producten steeds algemener. Vakanties naar verre oorden zijn voor veel mensen gewoon. De talrijke kookprogramma’s tonen gerechten van alle windstreken en oer-Hollandse gerechten krijgen ‘een twist’ door creatieve toevoegingen. We omarmen het exotische, zoals ook onze voorouders dat deden tijdens hun ontdekkingsreizen. Dus waarom geen natuur ‘met een twist’?

Unielijst

Tijdens de eerstvolgende module in de cursus Plantenkennis Compleet behandelen we Water- en oeverplanten. Veel inheemse planten worden belicht, maar ook kijken we naar de soms desastreuze gevolgen van sommige exoten voor onze natuur. Sinds 2014 heeft de Europese Unie de Unielijst opgesteld, bestaande uit plant- en diersoorten die invasief zijn en daardoor een gevaar kunnen betekenen voor inheemse soorten. De NVWA houdt voor Nederland deze lijst en naleving van de bijbehorende regelgeving bij.

Ecosysteem

De natuur heeft er miljoenen jaren over gedaan om zich, stap voor stap, te ontwikkelen tot het ecosysteem van de huidige soortenrijkdom. De complexiteit van deze nauwkeurig opgebouwde structuren leren we steeds beter kennen, maar doorgronden we nog lang niet. Wel hebben we gezien dat het willekeurig ingrijpen in deze structuren enorme gevolgen kan hebben.

In de relatieve korte tijd van ons bestaan als mens, hebben we grote delen van de aarde ingedeeld en gebruikt naar onze wensen en behoeften. Zonder veel aandacht voor ecosystemen en gevolgen. De planten en dieren die al miljoenen jaren eerder, ver vóór ons bestaan, de gehele aarde mochten bevolken zijn teruggedrongen naar soms beperkte stroken. Laten we deze ‘stroken’ in ieder geval bewaken en in stand houden.

Natuur of cultuur? Het blijft een complexe materie. Persoonlijk geniet ik van zowel de exoten als de inheemse planten. Respect voor de natuur staat in ieder geval centraal voor iets dat we misschien nooit helemaal zullen doorgronden. Genieten van de natuur, in al zijn verscheidenheid, is heel belangrijk voor de mens. Maar zorgen dat er genoeg gezonde leefruimte overblijft voor het overige leven op aarde is misschien wel nóg belangrijker. Ook voor ons eigen voortbestaan.

Vanaf juni 2020 werd ik hun docent en plaatsten we de tafels in een zogenaamde ‘naaiatelier’ opstelling, iedereen met het gezicht naar het bord. De schouders nu juist zo ver mogelijk bij elkaar vandaan en op elke tafel een transparant tussenscherm. De opleiding duurde door de twee lockdowns veel langer dan gepland. Maar nu, vlak voor de meivakantie, sluiten ze de opleiding succesvol af.

Divers en gemotiveerd

Mij is opgevallen dat studenten bij de OntwerpAcademie, hoewel zó divers van achtergrond en leeftijd, allemaal zeer gemotiveerd en geïnteresseerd zijn. Ze weten vaak al veel, van uiteenlopende onderwerpen en leren voortdurend van elkaar. De vaardigheden liggen uiteen, zowel mondeling als qua tekenvaardigheid en -techniek, maar echt elke student heeft talenten die worden benut. En ze leren vooral door het zelf te doen.

Vanaf de eerste les wordt er getekend, geschetst, gevisualiseerd, geanalyseerd, later ook ontworpen én doorontwikkeld. Soms valt dat niet mee, het is nieuw, het is veel en soms anders. En, een creatief beroep waar je je hart in legt, maakt je kwetsbaar.  Maar ook hier geldt natuurlijk: al doende leert men. Door elkaars schetsen te zien, krijg je zelf ook weer nieuwe ideeën. Door telkens je ideeën te presenteren, wordt dat minder eng. Door altijd je ideeën te schetsen, wordt dat gewoon en word je er handiger in. En juist door het herkennen van elkaars onzekerheden, horen over elkaars geworstel en meeleven met elkaars stappen en successen, worden de studenten gestimuleerd om door te gaan. Prachtig om te zien!

De basis is gelegd

Nu komt er een eind aan mijn bijdrage van hun opleiding. De basis is gelegd, de handvatten zijn uitgedeeld, het ontwerpproces is bekend, de vaardigheden zijn geoefend. Nu is het tijd voor de stage bij Peter. En, voor de studenten die de stage achter de rug hebben, nu is het tijd voor de praktijk. Een praktijk die niet te voorspellen is en vast niet altijd makkelijk. Maar gelukkig kunnen studenten contact houden, zowel met de OntwerpAcademie, bijvoorbeeld in het Open Atelier, als met elkaar. Ze kennen elkaars kwaliteiten en kunnen elkaar helpen. Deze mensen zijn geen student meer. Deze groep tuinontwerpers gaat vrijwel allemaal het vak in. Zij maken van tuinen hun beroep. Ik hoop dat ik ze weer zie, bijvoorbeeld in het voorbijgaan wanneer ze Plantenkennis volgen of SketchUp, in de toekomst misschien een vervolgopleiding gaan doen.

De groep heeft naast het goed doorlopen van de opleiding, bewezen dat ze doorzettingsvermogen heeft en flexibel is. Om al die redenen heb ik er vertrouwen in, welk pad zij ook bewandelen!

Meer informatie over de opleiding Tuinarchitectuur, vind je hier.

Deze maand geven Peter Kroesen en ik voor het eerst de driedaagse workshop Ontwerp je eigen Tuin XXL: tuinontwerpen en beplantingsplannen voor tuinen die groter zijn dan 800 vierkante meter. En, ik vind het fantastisch, om samen met de cursisten met deze mooie grote tuinen aan de slag te gaan.

Foto’s: Jan van der Ploeg

Bij een grote tuin vind ik het nog belangrijker om naar het geheel te blijven kijken. De tuin wordt pas een fraai geheel als je duidelijk voor een bepaalde tuinstijl kiest. De stijl van de tuin is aan de hand van een moodboard al bepaald tijdens de eerste twee cursusdagen. Peter werkt dan samen met de cursisten naar een uitgebalanceerd tuinontwerp toe.

Tijdens de beplantingsdag wordt hier op voortgeborduurd. Herhaling van vormen en kleuren spelen daarbij een belangrijke rol, keuzes maken hoort daar bij. Ik merk dat het voor de cursisten lastig is om te kiezen, en eerlijk gezegd voor mijzelf ook elke keer weer. Er zijn zoveel mooie planten, je zou ze allemaal wel in je tuin willen hebben. Maar een border met heel veel verschillende soorten kan een rommelige aanblik geven. Juist door opvallende soorten te herhalen, zorg je voor eenheid. Kies bijvoorbeeld een hoog siergras en herhaal dit regelmatig achterin de border. Of een bloeiende struik zoals de vlinderstruik, een bladplant met donker blad zoals het purperklokje Heuchera‘Purple Ace’ of een forse vaste plant zoals de duizendknoop (Persicariaamplexicaulis).

’s Morgens bespreek ik eerst het stappenplan, ook laat ik in mijn presentatie inspirerende voorbeelden zien. Daarna gaan we stap voor stap aan de slag met het beplantingsplan voor de tuin.

Als eerste kijken we naar de basis van de beplanting. Dit zijn de bomen, grote struiken en hagen. Het zijn houtige gewassen die lang mee gaan, de juiste keuze is daarom heel belangrijk. Daarna beginnen we aan de invulling van borders en plantvakken. Na de lunch komt Miranda Spaan erbij, zij is opgegroeid op de kwekerij van haar vader Krijn Spaan en heeft veel plantenkennis. Samen begeleiden we elke cursist individueel bij het maken van hun beplantingsplan.

Het lukt niet altijd om in één dag alle beplanting voor een grote tuin op papier te krijgen. Maar wel om de basis van bomen, struiken en hagen te bepalen en minstens één border te vullen. Hierbij is het stappenplan een duidelijke richtlijn en kan iedereen zelfstandig verder met het maken van een beplantingsplan voor de rest van de tuin. Al het lesmateriaal en een inspirerend e-boek wordt bovendien digitaal nagestuurd.

Deze eerste workshop Ontwerp je eigen tuin XXL vind ik heel geslaagd, in drie dagen kunnen we nu zelfs voor grote tuinen een heel goede basis leggen. En ik merk aan de cursisten dat het veel voldoening geeft om tijdens deze workshop zelf de beplanting voor hun tuin te ontwerpen.

Meer informatie over ons aanbod vind je hier en op www.tuinworkshop.nl‍