De OntwerpAcademie is een samenwerking gestart met Stichting De Tuinen van Frederiksoord (SDTF). Deze bijzondere locatie in het hart van de Koloniën van Weldadigheid – sinds 2021 UNESCO Werelderfgoed – biedt studenten een inspirerende groene omgeving voor het volgen van lessen in Tuinarchitectuur en Beplantingsleer

Vanaf medio november start de eerste lesgroep op deze locatie, met wekelijkse lessen op vrijdag. Afhankelijk van de belangstelling vanuit de markt, wordt bekeken of uitbreiding naar meerdere lesdagen mogelijk is.

Leren in het groen: Van Swietentuin en Fruithof als levende lesomgeving

Studenten van de OntwerpAcademie krijgen les te midden van de Fruithof en de Van Swietentuin. Deze tuinen vormen een rijke bron van kennis en inspiratie:

• De Fruithof is een levend museum met een uitgebreide collectie bijzondere fruitrassen.
• De Van Swietentuin is een ideeëntuin voor aangepast tuinieren, speciaal ingericht voor ouderen en mensen met een beperking.

Beide tuinen bieden volop mogelijkheden voor theorie en praktijklessen in plantenkennis, beplantingsleer, tuinontwerp, en duurzaam tuinieren.

Over Stichting De Tuinen van Frederiksoord

De SDTF zet zich in voor het behoud en de ontwikkeling van deze unieke tuinen. De OntwerpAcademie draagt daar graag aan bij. Meer informatie over hun missie en projecten is te vinden op detuinenfrederiksoord.nl.

Wil jij tuinontwerper of beplantingsadviseur worden in een inspirerende omgeving?

Schrijf je in voor de opleiding Tuinarchitectuur of Beplantingsleer bij de OntwerpAcademie en ervaar de kracht van leren in het groen.

Wat is inventarisatie in tuinontwerp en waarom is het essentieel voor een goed ontwerp?

Studenten van de OntwerpAcademie stellen regelmatig vragen over het proces van inventariseren. In deze blog beantwoorden docenten een veelgestelde vraag over het belang van sfeer, stijl en leefstijl in de inventarisatiefase van het tuinontwerp.

Wat is inventarisatie in het ontwerpproces?

Inventarisatie is een cruciale eerste stap in het ontwerpproces. Het gaat verder dan het verzamelen van technische gegevens zoals bodemgesteldheid en waterhuishouding. Een goede tuinontwerper kijkt ook naar de wensen, leefstijl en beleving van de opdrachtgever.

Studentenvraag:

“Ik merk dat we vooral veel inventariseren op de inhoud van de tuinsituatie, waaronder het programma van eisen en de checklist. In de praktijk levert het mij juist veel op om klanten te bevragen over de gewenste sfeer, stijl en gevoel. Moet dat ook in de inventarisatiefase, of komt dat elders nog aan bod?”

Antwoord van de docent: sfeer en stijl horen bij functionele inventarisatie

Ja, vragen over sfeer en stijl horen bij de functionele inventarisatie. Ze helpen je om een compleet beeld te krijgen van de wensen van de opdrachtgever. Benoem deze elementen beknopt en zorg dat ze zichtbaar terugkomen in het ontwerp.

Het verschil tussen sfeer, stijl en handschrift

• Sfeer is een gevoel dat in meerdere stijlen kan voorkomen.
• Stijl heeft specifieke kenmerken en vertelt hoe de opdrachtgever naar de tuin kijkt.
• Handschrift ontwikkel je als ontwerper door veel te tekenen en te ontwerpen. Het maakt je werk herkenbaar en persoonlijk.

Doorvragen: de vraag achter de vraag

Een goede tuinontwerper stelt verdiepende vragen. Waarom kiest iemand voor een bepaalde kleur of materiaal? Vaak zijn deze keuzes gebaseerd op trends uit magazines of tv-programma’s. Als ontwerper help je de opdrachtgever om verder te kijken dan die referenties.

Tip: Geef altijd meer dan gevraagd wordt. Een goed tuinontwerp verrast en heeft samenhang.

Trend of tendens: duurzaam tuinontwerp

Een tuinontwerp moet jarenlang meegaan. Trends zijn vluchtig en vaak niet duurzaam. Een tendens daarentegen is een maatschappelijke ontwikkeling gebaseerd op onderzoek en inzicht. Maak als ontwerper bewuste keuzes.

De drie soorten inventarisatie in tuinontwerp

1. Functionele inventarisatie – wensen van de klant, programma van eisen.
2. Situationele inventarisatie – bodem, waterhuishouding, groeiplaats.
3. Ruimtelijke inventarisatie – kleuren, texturen, verhoudingen, architectuur en context.

Bij ruimtelijke inventarisatie speelt gevoel een grote rol. Wat maakt een tuin romantisch, gezellig of juist rommelig? Als ontwerper leer je dit gevoel te analyseren en te vertalen naar compositie aspecten en ontwerpkeuzes.

Ontwerphouding: onderzoek als basis

Welke inzichten passen bij het hedendaagse tuinontwerp? Studenten van de OntwerpAcademie worden gestimuleerd om dit te onderzoeken. Onderzoek is een essentieel onderdeel van de beroepshouding van een tuinontwerper.

OpenAtelier: stel je vragen live

Elke maandagmiddag (m.u.v. vakanties) is het OpenAtelier online beschikbaar van 16.00 tot 18.00 uur. Studenten kunnen op elk moment aanhaken, inbellen of meeluisteren. Hier kun je al je vragen stellen over tuinontwerp, inventarisatie en meer.

Portfolio-traject voor zij-instromers bij de OntwerpAcademie

Wil jij instromen in het tweede jaar van de opleiding Tuinarchitectuur of Beplantingsleer aan de OntwerpAcademie, maar twijfel je of je voldoet aan de toelatingseisen? Dan is het portfolio-traject dé oplossing. Dit traject is speciaal ontwikkeld voor zij-instromers met relevante ervaring of een andere vooropleiding, die hun kennis willen laten erkennen en direct willen doorstromen naar het tweede leerjaar.

Kies jouw leerroute: eenjarige of tweejarige opleiding

Bij de OntwerpAcademie kun je kiezen uit:

• Een tweejarige opleiding (30 lesdagen), afgesloten met een eindexamen, op NLQF-niveau 5, vergelijkbaar met Associate Degree binnen het hbo.

• Een eenjarige opleiding (15 lesdagen), afgerond met een examen.

Wat houdt het portfolio-traject in?

Tijdens het portfolio-traject lever je eigen werk aan dat beoordeeld wordt op dezelfde criteria als de reguliere opdrachten binnen de opleiding. Dit biedt jou de kans om je ervaring en vaardigheden te laten zien.

Op basis van de beoordeling van het portfolio krijg je advies of je kunt instromen in het 2^e leerjaar of dat wordt gevraagd om eerst nog examen 1^e jaar te doen of om te starten in het 1^e leerjaar.

Heb je nog geen eigen integrale opdracht? Dan kun je je inschrijven voor het examen 1^e jaar van de OntwerpAcademie.

Voor wie is het portfolio-traject geschikt?

Het portfolio-traject is ideaal voor:

• Hoveniers die zich willen specialiseren in tuinontwerp of beplanting op NLQF-niveau.

• Groenprofessionals die hun ervaring willen verzilveren met een diploma.

• Iedereen met een afgeronde groene opleiding die zich verder wil ontwikkelen.

• Oud-studenten van de OntwerpAcademie die eerder certificaten behaalden en ervaring hebben op gedaan in de praktijk.

• Iedereen die vragen heeft over zijn/haar relevante groene kennis- en ervaringsniveau.

Wil jij jouw ervaring inzetten om direct in te stromen in het tweede jaar? Vraag dan vandaag nog informatie aan over het portfolio-traject of schrijf je direct in voor het portfolio traject.

In onze rubriek StageProjecten belichten we inspirerende ontwerpen van studenten die hun werk presenteren aan echte opdrachtgevers. Als docenten van de OntwerpAcademie voegen we daar graag onze professionele blik aan toe. Dit keer: een project waarin detail en timing centraal staan.

Waarom details ertoe doen

Een veelgemaakte fout in het ontwerpproces? Te vroeg inzoomen op details. Toch zijn het juist die details die een ontwerp maken of breken. De kunst is om ze op het juiste moment in te zetten. Want hoewel een ontwerp begint met een sterk concept, is het de doorwerking in de details die het verschil maakt tussen goed en geweldig.

Dat blijkt ook uit de reactie van de opdrachtgever van dit project: “We voelden ons bijna schuldig om niet op elk idee in te gaan – zó doordacht was het plan.” Een mooi compliment, maar ook een signaal: details raken, maar moeten ook functioneel blijven.

‍

StageProject ‘Tussen de Coulissen’: een tuin vol beleving

Soms ontstaan de mooiste projecten uit onverwachte hoek. Toen Louis werd gevraagd door vrienden om hun tuin te ontwerpen, greep hij die kans met beide handen aan. Het werd het uitgangspunt voor zijn stageproject: “Tussen de Coulissen – ontspannen en genieten.”

Zijn ontwerp nodigt uit tot ontdekking. Via een kronkelend pad van stapstenen beland je telkens in een nieuwe groene kamer, afgeschermd door natuurlijke afscheidingen. Het resultaat? Een tuin die rust én verrassing biedt.

‍

Van feedback naar finesse: het belang van technische uitwerking

Na een waardevol feedback gesprek paste Louis zijn ontwerp subtiel aan, zonder de kracht ervan te verliezen. Wat opvalt, is zijn technische precisie. Elk onderdeel is uitgewerkt tot in de puntjes – van principetekeningen tot gedetailleerde doorsneden.

Een gouden tip voor studenten: vind je technische details lastig? Begin dan met principeschetsen of verdiep je juist extra in de techniek. Louis koos voor dat laatste – en met succes. Zijn tekeningen zijn zó helder dat een hovenier er direct mee aan de slag kan.

‍

Wat zegt de klant?

De opdrachtgever was zó enthousiast dat ze een lovende quote schreef:

“Louis luisterde écht naar onze wensen en verrijkte die met zijn eigen visie. Hij verdiepte zich zelfs in de geschiedenis van onze omgeving. Zijn tekeningen zijn niet alleen sfeervol, maar ook praktisch. Een klein puntje: sommige onderdelen waren zó mooi uitgewerkt dat het lastig was om te zeggen dat we ze misschien toch niet wilden. Maar dat zegt vooral iets over zijn bevlogenheid.”

‍

De balans tussen creativiteit en realiteit

Hoewel een gedetailleerd ontwerp veel voordelen biedt, is het belangrijk om de balans te bewaren. In een professioneel project moet je ook rekening houden met het budget, de offerteafspraken en de wensen van de klant. Te veel details kunnen elkaar zelfs in de weg zitten. Onze tip: maak omliggende elementen rustig, zodat echte blikvangers eruit springen.

‍

Conclusie: een veelbelovende start

Louis heeft met zijn project niet alleen een tuin ontworpen, maar een verhaal verteld. Een verhaal dat klopt met de plek, de bewoners én hun wensen. Zijn oog voor detail, technische uitwerking en open houding maken dit tot een voorbeeldproject.

Gefeliciteerd Louis – dit smaakt naar meer!