Onderzoek uit psychologie, ecologie en ontwerp laat zien dat contact met natuur bijdraagt aan welzijn. Hilde Reichgelt is docent Tuinarchitectuur en Biophilic Design aan de OntwerpAcademie: 'We ontwerpen interieur en tuin met aandacht voor mens én plek.'

Vijftien patronen, één ambitie

De basis van Biophilic design bestaat uit een raamwerk met vijftien patronen. Die zijn verdeeld in drie groepen: direct contact met natuur, indirect contact met natuur en de beleving van ruimte. Bij dat laatste gaat het bijvoorbeeld om de balans tussen openheid en beschutting. Mensen willen uitzicht en overzicht, maar ook een plek waar ze zich veilig en geborgen voelen. 'Deze basisgevoelens spelen een belangrijke rol binnen Biophilic design,' zegt Hilde. 'Met deze vijftien patronen kun je als ontwerper goed kijken hoe sterk de verbinding met natuur in een ontwerp is.'

Gemiste kans

Voor wie alleen de tuin ontwerpt, blijft een essentieel perspectief soms buiten beeld. 'Je ervaart de tuin het grootste deel van het jaar vanuit het huis, als je dat gegeven niet omarmt in je ontwerp, is dat een gemiste kans. Wie dat wel doet, creëert logische zichtlijnen en mooie focuspunten in de tuin. Wanneer je nog verder op zoek gaat naar meer verbinding met de natuur, dan is zelfs de vaste plek van het terras aan het huis niet meer vanzelfsprekend!'

Tegenstroom

Ironisch genoeg is er ook een binnen-buitentrend die hier haaks op staat. Enorme versteende terrassen en buitenkeukens brengen het interieur naar buiten en verdringen daarmee wat de tuin juist wezenlijk maakt: natuur. Deze dichte oppervlakken creëren hitte-eilanden en belemmeren waterinfiltratie. Door het gebrek aan groen ontstaat niet de aangename plek die de tuin zou kunnen zijn voor mens en dier. Vervang eens een schaduwdoek door een mooie boom; het resultaat is koeler en geeft de sensatie waarnaar je op zoek bent bij Biophilic design.

‍

Hiermee raakt het ook aan een bredere opgave: de hovenier als gesprekspartner die de opdrachtgever bewust maakt van de gevolgen van deze zogenaamde 'praktische' keuzes. Want de hovenier die hierover het gesprek met een opdrachtgever aangaat, die levert meer dan vakwerk. 'Een mooi ontwerp is niet genoeg, wederkerigheid naar de natuur is een mooi biofiel uitgangspunt.'

Meer leren over Biophilic design?

In de cursus Biophilic Design van de OntwerpAcademie leer je hoe je deze principes toepast in je eigen ontwerpen. Klik hier voor meer informatie over de cursus.