De OntwerpAcademie is dé plek voor wie professioneel aan de slag wil met tuinontwerp, beplanting en natuurvriendelijke tuinen. Met korte, praktijkgerichte opleidingen leer je alles over plantenkennis, biodiversiteit en klimaatbestendig ontwerpen. Vanuit liefde voor natuur én het vak.
Direct met het geleerde aan de slag: met StageProjecten, GroenWerkt!, Schetssessies en de community OA-Connect helpen wij je met het verwezenlijken van je groene ambities.
Tekentalent of plantenkennis heb je niet nodig, ervaring met het groene vak evenmin. Motivatie en doorzettingsvermogen zijn belangrijk!
Kennis over bodem, water en ecologie zijn onlosmakelijk verbonden met het tuinontwerpvak en plantenkennis.
De OntwerpAcademie werkt continu aan het optimaliseren van het onderwijs en de onderliggende processen. Om die reden zijn we lid van of hebben we een samenwerking of partnerschap met organisaties als: NRTO, CRKBO, NLQF, NVTL en VHG.
Leer professioneel tuinontwerpen: van tekenen en beplantingsplannen tot technische constructies, bodem, water en ecologie met thema’s als duurzaamheid en biodiversiteit.
Onmisbaar voor hoveniers, tuinontwerpers en (landschaps)architecten. Verbreed en verdiep je plantenkennis – van professioneel gebruik tot passie voor groen.
Ontwikkel je tot expert in beplanting en leer hoe je met sortimentskennis, groeiplaats en ruimtelijke kwaliteit duurzaam groen creëert voor een gezonde leefomgeving.
De training Beter Leren Ontwerpen kan gezien worden als een oriëntatie en introductie op de vakopleiding Tuinontwerper. Hoveniers en schoolverlaters (niveau 4) krijgen met de training een goed beeld van wat ontwerpen inhoudt.
Plantenkennis Plus is onmisbaar voor de uitoefening van het groene vak, ongeacht of je als professioneel bezig bent dan wel tuiniert voor je hobby. Met Plantenkennis Plus behandelen we de meest gangbare tuinplanten.
Ontwerp de natuur in je interieur! De omgeving waarin we dagelijks leven en werken heeft invloed op onze gezondheid en welbevinden. Genieten van rust en ontspannen in een groene omgeving met flora en fauna is in een tuinontwerp een vanzelfsprekend uitgangspunt, maar dit geldt niet voor het interieur.
Ga zelf aan de slag met het ontwerpen van je eigen droomtuin. Ontdek of het vak tuinontwerper iets voor je is of doe gewoon mee om een goed tuinontwerp voor jezelf te maken. De workshop Ontwerp je eigen Tuin bestaat altijd uit twee delen: een ontwerpdeel en een beplantingsdeel.
Als hovenier en (tuin)ontwerper is het belangrijk om mee te gaan met de tijd. De kritische opdrachtgever vraagt om een duidelijke en zeer tot de verbeelding sprekende tekening. Presenteer jouw werk professioneel aan de klant met behulp van het gebruikers-vriendelijke tekenprogramma SketchUp.
Als tuinontwerper is het belangrijk om goed te kunnen schetsen en tekenen. Het is de basis van elk tuinontwerp en beplantingsplan. Met de teken-app Morpholio Trace kun je de handigheid en snelheid van schetsen en tekenen combineren met het gemak van digitaal.
Het formuleren van visie en concept zijn de belangrijkste ontwerpmiddelen die je als ontwerper kunt toepassen. Ze vormen de basis voor je ontwerpproces en zijn het centrale ijkpunt vanaf je eerste schetsontwerp tot aan het definitieve ontwerp.
Hoe leuk is het als je je eigen ideeën kunt verwezenlijken met je eigen business. Je bepaalt zelf wat, waar en wanneer het gedaan wordt. Je bent ‘eigen baas’, maar eerst en vooral ben je ondernemer!
Hoe breng je een tuinontwerp écht tot leven? Met een snelle, handgetekende schets geef je sfeer, diepte en karakter aan je idee – nog vóór je het uitwerkt in detail.
Deze zomer staat in het teken van creativiteit, ontwikkeling en inspiratie. Volg diverse trainingen, cursussen en masterclasses – speciaal ontwikkeld voor iedereen die zijn ontwerpvaardigheden wil verdiepen of juist een nieuwe richting wil ontdekken. Zet deze zomer de volgende stap en laat je verrassen door ons veelzijdige aanbod!
Oops! Something went wrong while submitting the form.
30/1/2024
Dolf Houtman
Het belang van onderwijs
De basis voor toekomstgerichte groene plannen valt of staat bij de samenhang van het ruimtelijk ontwerp en kennis van de ter plekke geldende groeiplaats omstandigheden. Dit vormt de basis voor een groene inrichting die bovenstaande uitdagingen het hoofd kan bieden. Het beschikken over plantenkennis (sortiment) is belangrijk, het op een goede manier toepassen van die beplanting is minstens zo belangrijk. Het maken van integrale keuzes waarbij je kijkt naar architectuur, context en omstandigheden vereist kennis. In de praktijk is de integrale benadering soms ver te zoeken.
In dit artikel willen we het belang van groenonderwijs onderstrepen en lichten we graag toe hoe wij ons onderwijs inrichten om die beoogde samenhang in de planvorming te realiseren.
Private domein als studieobject
De auteurs Rob Aben en Saskia de Wit geven ons – met hun boek ‘De Omsloten Tuin’ - een prachtig inzicht in de rijkheid van het ontwerpvak en de betekenis die de tuin heeft als ontwerp laboratorium.
De oppervlakte van alle tuinen bij elkaar opgeteld inNederland komt overeen met bijna 10x de oppervlakte van de Veluwe. Daarnaast is juist de kleinschaligheid en gevarieerdheid van de tuin waardevol voor biodiversiteit. De, veelal particuliere, tuinen zijn belangrijke 'steppingstones’ in het vergroten van de biodiversiteit en het beheersbaar houden van de klimaatuitdagingen waar we voor staan. Tuinen kunnen groener, duurzamer en meer circulair aangelegd worden. Dat vraagt om deskundige tuinontwerpers en beplantingsadviseurs met veel ontwerp- en sortiment/materiaalkennis.
De particuliere tuin staat – om bovengenoemde redenen - centraal in het opleidingsaanbod van deOntwerpAcademie. Niet alleen het ontwerp ontwikkelen en plantenkennis opdoen. Juist alle aspecten meenemen rondom het creëren of in stand houden van een tuinzijn voor ons van groot belang. De samenhang tussen een goed plan maken, rekening houden met mens en dier, duurzaamheid en verantwoorde plant keuzes, maakt een tuin voor zijn bezitters én omgeving tot een succes. Daar horen dus kennis over basisprincipes voorontwerpen, standplaats omstandigheden, biodiversiteit/ecologie en eigenschappen van planten bij. Zonder dit, zijn wij van mening, heb je een tuin voor de korte termijn vaak vol teleurstellingen op allerlei fronten. En wie wil nu zo’n tuin?
De tuinen welke we betrekken in het onderwijs varieert van grote en kleine tuinen, instellingsgroen rondom scholen, ziekenhuizen en bedrijfsterreinen.
Leren kijken en leren leren
Met het onderwijs proberen we bij de student een knop in te drukken, een proces in gang te zetten. Leren kijken naar buitenruimtes, leren vragen te stellen bij wat je ziet, met verwondering door de wereldtrekken. Dat zijn belangrijke vaardigheden voor (aankomende) ontwerpers. Het onderwijs van de OntwerpAcademie is gecomprimeerd en praktijkgericht. We besteden veel aandacht aan schetsen als effectief instrument om te leren kijken om vervolgens te kunnen analyseren wat je ziet. We willen dat studenten zich er bewust van zijn dat het werken en ontwerpen met groen een dynamisch proces is wat in de werkelijkheid getoetst moet worden. Dit betekent dat we veel lesmateriaal buiten het leslokaal bekijken.
Van studenten Tuinarchitectuur verwachten we om die reden dat ze pro-actief aan de slag gaan met het onderzoeken van hun omgeving.Op die manier zorgen we voor gevarieerde en interactieve lessen met inspirerende lesblok opdrachten.
Voor de opleiding Beplantingsadviseur hanteren we hetzelfde principe van het pro-actief ‘leren leren’. Een sortiment van 600 planten leren in een jaar is namelijk geen makkelijke opgave. Om die reden leren we studenten naast het kennen en herkennen van planten ook waar ze relevante informatie kunnen vinden. Tevens leren we studenten hoe ze om moeten gaan met het groeiend aantal cultuurvariaties en hoe je door zelfstudie het basissortiment kan bijhouden en doorontwikkelen.
Ontwerp en beplanting
Binnen het groene vak is het beschikken over plantenkennis een eerste vereiste, maar daarmee ben je er nog niet. Beplantingsadviseurs dienen namelijk ook te kijken naar wat de keuze van het plantmateriaal doet binnen een gegeven ruimtelijke context, de schaal, de functies en niet op de laatste plaats de groeiplaats omstandigheden.
Ontwerpen is gebaseerd op vier aspecten; de groeiplaats omstandigheden, de ruimtelijke (architectonische)opbouw, materiaal toepassing en het beheer. Het gaat om deze samenhangende, integrale, aanpak waar studenten Tuinarchitectuur en Beplantingsadviseur in getraind worden.
Met het ruimtelijk ontwerp reageert de ontwerper op de omstandigheden ter plekke. De beplanting is vervolgens het levende materiaal waarmee het ruimtelijk ontwerp expressief gemaakt wordt. Het selecteren van bijvoorbeeld een boom op basis van alleen biodiversiteit is van beperkte waarde als er niet ook gekeken wordt naar wat de boom in architectonisch opzicht doet met zijn omgeving en in welke mate de soort keuze past bij de groeiplaats omstandigheden die ter plekke gelden.
De praktijk laat zien dat keuzes voor het plantensortiment te vaak vanuit ééngezichtspunt genomen wordt waardoor het gewenst effect uitblijft en op de lange termijn niet haalbaar is. Met plantenkennis alleen ben je er dus nog niet, de toepassing van het materiaal en de (streef)beelden op langere termijn, die daarbij horen, zijn van belang om een wezenlijke bijdrage te leveren aan een leefbare omgeving. Om deze reden krijgen studenten Beplantingsadviseur uitgebreide achtergrondinformatie aangeboden. Met behulp van gevarieerde werkvormen leert de student het plantmateriaal toe te passen en te beheren.
Samenwerking
Door de nauwe samenwerking met Greenlink, groothandelscentrum voor boomkwekerij producten en vaste planten, gelegen tegenover onze locatie in Boskoop/Hazerswoude, kunnen onze studenten met echte planten ervaring op doen. Bijvoorbeeld om te ervaren hoe plantafstanden werken of het zoeken naar samenstellingen van composities. Door een appèl te doen op verschillende leerstijlen wordt de student uitgedaagd om te experimenteren en te conceptualiseren. Reflecteren komt vervolgens terug met het bespreken van de diverse lesblokopdrachten.
Ook binnen de opleiding zetten we samenwerking in als leermiddel. Studenten van de vakopleiding Beplantingsadviseur werken samen met studenten Tuinarchitectuur. Waar de ontwerper stopt neemt de beplantingsadviseur het stokje over. De ontwerper formuleert de ontwerp uitgangspunten, de beplantingsadviseur maakt de selectie en stelt decomposities samen.
In het tweede jaar wordt de samenwerking tussen de studenten intensiever. Vanuit beroepsrollen als: ecoloog, ontwerper, verbinder en beheerder ontwikkelen de studenten projecten van grotere afmetingen.
Signatuur OA
De OntwerpAcademie kiest voor een praktische ‘hands on’ benadering om haar onderwijs vorm te geven en ziet zichzelf als een lerende organisatie om relevant voor het vakgebied te blijven.Flexibiliteit, ontwikkeling en samenwerking liggen aan de basis van het onderwijs waarbij we onszelf voortdurend vragen stellen als: waarom doen we dit?, wat speelt er?, voor wie?, wat heb je eraan? en wat kun je er mee?
De onderwijsfilosofie is dat studenten na de studie aan de slag kunnen op de arbeidsmarkt. Daar helpen wij ze actief bij metSchetssessies en StageProjecten. Want studeren bij de OntwerpAcademie betekent dat je als student naast de lessen uitgedaagd wordt om op proactieve en onderzoekende wijze deel te nemen aan activiteiten.
Lesorganisatie
We werken met kleine groepen van maximaal 13 studenten, zodat er ruimte is voor persoonlijke aandacht en het geven van feedback op het werk dat door studenten gemaakt is. Het onderwijs is vraag gestuurd, de lesstof leest de student thuis zodat de lessen ook worden gebruikt voor vragen, feedback en het bespreken van de opdrachten. Theorie koppelen we aan de praktijk met activerende werkvormen gericht op de toepassing van kennis en het ontwikkelen van inzichten. Door dat samen te doen tijdens de lessen ontstaat er meerwaarde.
Totale groenbeleving
Om de student te ondersteunen in zijn/haar ontwikkeling, bieden we inclusieve mogelijkheden als een wekelijks online vragenuur met het OpenAtelier, organiseren we met vooraanstaande organisaties als Steenbreek, Tuinvisie, Appeltern diverse schetssessies in het land om de student ‘oefenuren’ te laten maken. In de community ontmoeten studenten elkaar en wisselen ze ervaringen uit. Met het leermanagement systeem heeft de student 24/7 toegang tot het lesmateriaal.
Daarnaast bieden we StageProjecten aan waarmee de student zijn/haar kennis integraal kan toetsen. StageProjecten zijn het paradepaardje van de OntwerpAcademie. We zijn er bijzonder trots op. De student investeert in tijd, krijgt 1:1 begeleiding en de kans met een echte opdracht aan de gang te gaan. Wat we zien is dat de StageProjecten in meerdere opzichten als een ‘boost’ werken voor de student. Het is de ultieme opmaat naar het examen, de student ontwikkelt materiaal voor het portfolio en raakt vanzelf ‘in business’ want tevreden opdrachtgevers komen met vrienden en kennissen die ook een ontwerp willen.
Jaarlijks zijn er 80 studenten druk met StageProjecten.
Ik zou hier een afbeelding toevoegen van Yu Lien haar ontwerp (desnoods even overleg met Peter) - dat beeld is vaker gebruikt maar wel fraai en het is een SP.
Ontwerp Yü-lien Tjiong
Groene ambassadeurs
Het ontwerp vak is een prachtig vak. De tuin is het middel om de betekenisvan dat vak uit te dragen. Dat willen we doen door het afleveren van zoveel mogelijk deskundige groenambassadeurs die weten waar ze het over hebben en een structurele bijdrage leveren aan een gezondere leefomgeving.
Samenwerken - voor een toekomstbestendige winstverwachting
Samenwerken zal, doordat de rol van groen steeds belangrijker wordt, meer en meer nodig zijn. Meer en specifieker groen in extreme omstandigheden vraagt om veelkennis. Hoveniers en ontwerpers brengen ieder hun kennis in met een toekomstbestendige tuin of beplanting als resultaat.
Belangrijkheid van het groen
De actualiteit laat zien dat de kwaliteit van de leefomgeving in belangrijke mate bepaalt wordt door de aanwezigheid van effectief en gevarieerd groen. Particuliere tuinen hebben een belangrijke functie als het gaat over het opvangen van water, het bieden van verkoeling en als potentiële leverancier van biodiversiteit.
Particulieren die plannen hebben voor de tuinvragen naar: biodiversiteit, duurzaam groen en spreken over geveltuinen en groene daken. Dat is een teken dat het groen bij de consument leeft! Maar de praktijk laat zien dat particulieren, begrijpelijker wijze, een beperkt beeld hebben van de hierboven genoemde aspecten. Een overkapping met een groen dak of een wadi op een onhandige plek worden al snel aangemerkt als ecologische en duurzame oplossingen. Groenprofessionals weten dat een toekomstbestendige tuin begint met een goed doordacht ontwerp waarbij alle aspecten die te maken hebben met die opdrachtgever of die plek samenvallen. Een ecologisch benadering waarbij je het denken vanuit bodem, water en habitats als uitgangspunt neemt.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Hoveniers hebben het in het private domein voor het zeggen. Zij zijn de aangewezen professionals die als groen ambassadeur de consument informeren en in beweging zetten richting duurzaamheid. De Levende Tuin is daar een voorbeeld van. De consument - maar strikt genomen ook de hovenier - krijgen in toenemende mate verantwoordelijkheid als het gaat over biodiversiteit en groen. Grondige kennis omtrent het ontwerp en beplanting is nodig. Ontwerpers zijn er voor opgeleid om alle aspecten die spelen op een plek inclusief de wensen van de consument integraal en in samenhang te verwerken ineen ruimtelijk plan. Een goede toepassing van beplanting betekent bijvoorbeeld dat je de groeiplaats factoren in je sortiment keuze hebt meegenomen, je hebt bovendien ook duidelijk voor ogen wat de streefbeelden zijn van de beplanting na een x-aantal jaren. In de praktijk zien we dat er nog steeds te makkelijk gedacht wordt over het maken van een tuinontwerp. Ontwerpen is een vak en echt iets anders dan het maken van een tuintekening. Ontwerpen gaat over een groter organiserend gebaar, een integrale oplossing met een verhaal. Waar een tekening zich beperkt tot het samenvoegen van onderdelen, vraagt de ontwerper zich bij elke ingreep af wat de toegevoegde waarde ervan is. Ontwerpers en beplantingsdeskundigen baseren hun materiaalkeuze op de vraag of met die materiaalkeuze de ontwerp uitgangspunten worden uitgedrukt.
Samen werken
Succesvolle groen ondernemers hebben eenscherp beeld over wat wel en niet behoort tot hun kerntaken. Zij maken voortdurend keuzes en besteden delen van hun maakproces uit aan deskundigen die excelleren op een specifiek vlak als: beplantingen, tuinarchitecten en ontwerpers, straatmakers, grondwerkers, bouwkundigen enzovoorts.
Kijken we naar de krapte op de arbeidsmarkt ende toenemende vraag naar meer en beter groen dan is het bijna een must om samen te gaan werken! De particuliere tuinbranche is gebaat bij een goede samenwerking tussen ontwerpers en hoveniers. Complementaire partners maken een(hoveniers)bedrijf professioneler, er ontstaat meer continuïteit terwijl de afzonderlijke partners zich bezig kan houden met die zaken waar hij of zij goed in is. Waar wachten we nog op zou je zeggen, want door hoveniers en ontwerpers samen te laten werken lossen we deels ook de arbeidskrapte op? Samen bouwen we aan een toekomstbestendige winstverwachting.
‘Onze winst is onze toekomst’ Tuinkeur 13 februari 2024, OntwerpAcademie, Belgiëlaan 1A5, Hazerswoude - dorp (tegenover Greenlink).
We verwelkomen je graag bij onze stand 323 OntwerpAcademie om je bij te praten over ons groene cursusaanbod. En test dan ook gelijk je plantenkennis met onze 'Takkentoets' en ontdek wat je weet én waar je bij kunt leren!
Marliens Plantentip december – Een conifeer maakt sfeer en is goed voor de (bio)diversiteit in de tuin
Marlien: Vorig jaar om deze tijd weide ik een Instagram post aan coniferen en pleitte ik voor een herwaardering van deze groep planten. Want coniferen zijn heel goede fijnstofvangers, bieden een thuis aan vogels en insecten en zijn daarmee goed voor (bio)diversiteit. En zijn wintergroen en zorgen daarmee voor kleur in de tuin tijdens de grijze dagen. Ze horen voor mij dan ook zeker thuis in de tuin.
Coniferen waren een tijdje ‘uit de mode’, maar lijkt de opwaartse trend te maken en winnen vooral de naaldconiferen aan populariteit. Ook zijn er een aantal nieuwe cultivars op de markt gekomen die iets grappigs, lugubers of winterkleur toe kunnen voegen aan een beplantingsontwerp.
Thuja occidentalis ‘Smaragd’ gecombineerd met Allium en Eupatorium rugosum ‘Chocolate’
Thuja plicata ‘Whipcord’
Kwekerij Geers in Boskoop
Alle groepen die de vakopleiding Beplantingsadviseur volgen, hebben na de les over coniferen de kwekerij van Herman en Thea Geers bezocht. Op slechts 1500 meter van de OntwerpAcademie, stap je bij hen in een totaal andere wereld. Kwekerij Geers is namelijk gespecialiseerd in het kweken van dwerg- en miniatuurplanten en heeft een ruim aanbod dwergconiferen en -heesters. Niet dat je in een beplantingsplan nu gelijk dit soort planten massaal toepast, maar om de diversiteit in plantengeslachten te laten zien is dit een zeer leerzaam bezoek.
Bezoek aan Kwekerij Geers in Boskoop
Takken gesorteerd voor de coniferen les
Soorten en cultivars
Na een introductie over hoe dwergvormen ontstaan in de natuur, kijken de studenten zelf rond met de opdracht: “Hoeveel verschillende soorten en/of cultivars (taxa in vakjargon geheten) kun je vinden van bijvoorbeeld Pinus?” Een student kwam op maar liefst vijftig verschillende Dennen! Nou, dan kun je als klant niet meer zeggen: “Voor mij geen Den, die heb ik al.” Een variant op de opmerking van een niet-lezer: “Ik heb al een boek.”
Persoonlijke favorieten
Voor een wintertuin vind ik het bijvoorbeeld heel gaaf om coniferen als Pinus mugo ‘Carsten’ te gebruiken. Een Den die in de winter nog mooier warm geel kleurt dan in de rest van het jaar en onder veel omstandigheden floreert. In de buurtplaats je het oranjekleurige Carex testacea ‘Prairie Fire’ met een Heuchera ‘Caramel’. Het hele jaar door succes verzekerd!
Toegevoegde waarde van de Beplantingsadviseur
En juist die enorme diversiteit aan planten laat de waarde en de rol van (planten)kennissen daarmee ons vak, heel goed zien: een beplantingsadviseur maakt onderscheid in het aanbod, kent vele toepassingen en durft te combineren.
Kortom, zet je over mogelijke vooroordelen over coniferen heen en durf ze in je beplantingsplan (op een originele manier) op te nemen. Je zult verbaasd zijn over de mogelijkheden.
Tip voor de kerstvakantie: Ga op zoek naar originele combi’s en plaats ze op ons groene platform OA-Connect. Verras en inspireer elkaar!
Over Marlien van der Linden
Marlien van der Linden is hoofddocent Plantenkennis aan de OntwerpAcademie en is een echte plantengekkie. Ze werkte jarenlang bij kwekerijen in Boskoop, waaronder Plantentuin Esveld, voor ze de stap maakte naar het onderwijs. Ze deelt haar kennis en liefde voor planten niet alleen in haar lessen, maar schrijft er ook graag over o.a. voor vakblad De Hovenier en voor onze volgers op onze online kanalen onder de rubriek Marliens Plantentip. Haar tips reizen met de seizoenen mee.
Hi! Ik ben de digitale assistent van de OntwerpAcademie.
Hoe kan ik je helpen vandaag?
Welkom! Hoe kunnen we je vandaag helpen?
Veelgestelde vragen
Moet ik goed kunnen tekenen om de opleiding Tuinontwerper te doen?
keyboard_arrow_down
Tekentalent is niet nodig, maar doorzettingsvermogen wel. De opleiding is niet moeilijk, maar vraagt tijd en ruimte om te leren. Een vrije geest en focus op tekenen en ontwerpen zijn handig.
Wat kan ik het beste volgen? Tuinontwerper of Beplantingsadviseur
keyboard_arrow_down
Het hangt af van wat je precies wilt doen. De opleiding Tuinontwerper richt zich op het ontwerpen van complete tuinen, inclusief indeling, materialen en structuren. De opleiding Beplantingsadviseur focust juist op het selecteren en toepassen van planten binnen een ontwerp.
Als je een brede basis wilt in tuinontwerp, is Tuinontwerper een goede keuze. Wil je vooral gespecialiseerd advies geven over beplanting en plantcombinaties? Dan is Beplantingsadviseur perfect. We helpen je graag bij het maken van de juiste keuze! Laat het weten als je persoonlijk advies wilt.
Ik wil graag een proefles volgen
keyboard_arrow_down
Leuk dat je interesse hebt in een proefles bij de OntwerpAcademie! Onze proeflessen zijn altijd geheel kosteloos en vrijblijvend. Je kunt je eenvoudig aanmelden via de proeflespagina. Heb je nog vragen of wil je advies over welke opleiding het beste bij je past? Laat het ons weten, we helpen je graag verder!
De OntwerpAcademie gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en om bepaalde content goed te laten werken. Je kunt zelf kiezen of je hiermee akkoord gaat. Meer informatie vind je in ons privacybeleid.
