Eerste klantcontact

Als tuinontwerper weet ik als geen ander hoe spannend de eerste ontmoeting met een klant kan zijn. Het vertalen van hun wensen en eisen naar een concept en vervolgens naar een schetsontwerp is een zoektocht vol ontdekkingen. Tijdens deze fase draait het om het aftasten van ideeën. Consumenten bedienen zich vaak van algemene uitspraken die nader onderzoek vragen. Wat is een romantische tuin? En waarom willen ze een overkapping? Hoe denken ze deze overkapping te gaan gebruiken?

Kortom het uitwisselen van en duidelijk krijgen wat de klant precies verstaat onder een bepaalde uitspraak. De ontwerper zoekt naar de essentie en bij die uitspraken horen ook beelden om de communicatie zo concreet mogelijk te maken.

Inventarisatie, analyse, visie, concept

Een goed schetsontwerp ontstaat pas als je zorgvuldig de stappen doorloopt van inventariseren, analyseren, visie formuleren en een concept maken. Als je deze aanpak grondig volgt zul je merken dat je ‘grip op de plek’ krijgt en inzichten ontwikkelt die afwijken van de standaard oplossingen.

Belangrijk is dat je de opdrachtgever meeneemt in jouw creatieve proces en de opgedane inzichten en voorstellen helder communiceert. Het maken van schetsen en tekeningen is hier een onmisbaar onderdeel de moderne technieken bieden voldoende mogelijkheden. Hoe makkelijk is het bijvoorbeeld om schetsen en beelden te delen via platforms als Dropbox of OneDrive. Confronteer de consument nooit met te grote stappen en stem je verhaal af op het type consument. De ene consument is meer gebaat bij praktische beelden terwijl de ander uit de voeten kan met meer abstract werk. Er is geen standaard werkwijze te geven. Belangrijk is dat jouw manier van werken 100% bij je past en uiteraard bij die van de opdrachtgever!

Storytelling

Ontwerpen draait in essentie om het vertellen van een verhaal. Een verhaal dat geschreven is op het lijf van de opdrachtgever, de plek en de context. Zo’n verhaal is nooit een kwestie van ‘copy & paste’, maar een origineel en authentiek verhaal waarbij – nogmaals – de basis gelegd wordt met de inventarisatie, analyse en concept. Als de consument het heeft over prairiebeplanting zul je moeten onderzoeken wat de consument er onder verstaat en welke essentiele aspecten jij er als (beplantings)ontwerper uit haalt.

Kenmerken van een schetsontwerp

Een schetsontwerp is, zoals de naam al suggereert een schetsmatige benadering van de indeling van de tuin. Details zijn er in principe (nog) niet. Het is duidelijk waar de belangrijkste tuinonderdelen in de tuin en ten opzichte van elkaar gesitueerd zijn.

De ontwerper gebruikt hierbij het concept als toets waarbij de vraag centraal staat; - bij elke lijn en streep die getrokken wordt – of daarmee de uitgangspunten van het concept uitgedrukt worden. Anders gezegd bij een schetsontwerp kan de ontwerper uitleggen waarom bepaalde ingrepen gedaan worden.

Kijken we nog even naar concept en schetsontwerp en het aantal tekeningen die we maken dan zal het over het algemeen zijn dat we 1 concept maken en eventueel meerdere schetsontwerpen die je kunt begrijpen als verschillende scenario’s gebaseerd op 1 concept. Hoeveel scenario’s je maakt hangt af van het budget dat je ter beschikking hebt, de grootte van de tuin en het soort opdrachtgever.

Grote stappen, te weinig onderzoek

Een veel gemaakte fout is dat de stappen van inventarisatie naar concept veel te groot genomen worden. Praktisch gezien wordt er geen of veel te weinig onderzoek gedaan. Vooral startende ontwerpers neigen naar oplossingen die standaard in elke tuin te zien zijn.

Bedenk dat het leren onderzoeken helpt bij het ontwikkelen van ontwerpvaardigheden en het opbouwen van een beeldenbank. Ontwerpen gaat niet over het volstoppen van de tuin met trends maar op zoek te gaan naar hoe tuinonderdelen vormgegeven worden en zich ten opzichte van elkaar verhouden met het doel ruimtelijke kwaliteit te behalen.

Concept en schetsontwerp

Een schetsontwerp is niet maatvast maar schetsmatig van opzet. Denkbaar is dat de ontwerper het schetsontwerp ingetogen inkleurt. Belangrijk is dat bij de uitleg aan de consument de relatie concept – schetsontwerp duidelijk gemaakt wordt in woord en beeld. Het ‘meenemen’ van de consument in het ontwerpproces is hier belangrijk. Voordat het schetsontwerp besproken wordt is het zaak dat de consument begrijpt wat met het concept bedoeld wordt en vooral wat de betekenis ervan is en hoe het concept gaat helpen bij de uitwerking van de verdere stappen.

Visualisatie

Wat beelden betreft kan er al een tipje van de sluier opgelicht worden om de beelden kracht bij te zetten. Ook algemene uitspraken over wat bijvoorbeeld een mediterrane tuin is kunnen met referentiebeelden uitgelegd worden. Gevaar bij het tonen van al te concrete beelden is dat die bij de consument zich te veel ‘vastklampt’ aan het concrete beeld en de ontwerper daarmee onbedoeld vastzet in het proces. Een cortenstalen rand blijft een stalen rand met een zekere dikte en kleur. Terwijl de uitleg eigenlijk zou moeten gaan over het zoeken naar een harde overgang in combinatie met een bepaalde hoogte en een contrast in kleur. Als je het zo formuleert is het de vraag of een cortenstalen rand de beste oplossing is!?

Niet te snel, te diep

Ga je te snel te diep in de details, dan kan het zijn dat je veel werk steekt in iets waar de klant het uiteindelijk niet mee eens is. En misschien belangrijker voor jezelf; je laat waarschijnlijk veel (ontwerp)kansen liggen! Dat kan frustreren, maar vergeet niet: het blijft de tuin van de consument, zij moeten zich erin kunnen (blijven) vinden. Feedback van de klant is daarom geen hindernis, maar een kans om het ontwerp verder te verbeteren. Sterker, als de klant zijn of haar twijfels heeft over bepaalde onderdelen dan zegt dat waarschijnlijk iets over de te grote stappen die genomen zijn.

Omarm de uitspraken van de consument

En het is inderdaad heel helpend om dat wat de klant aanvoert niet gelijk af te wijzen (dat is namelijk het meest makkelijke) maar te onderzoeken, door de regels heen te lezen en te begrijpen waar ze naar op zoek zijn. Het leuke is dat wij als ontwerper daar onze eigen waarheid, onze eigen interpretatie overheen mogen leggen. Hoe leuk is dat!

Feedback van een klant pak ik altijd positief op. Het is de perfecte gelegenheid om samen te groeien en iets nieuws te creëren. Met iedere nieuwe klant leer ik meer om in te spelen op hun signalen, en elke keer dat ik feedback omarm, word ik zelfverzekerder als ontwerper. Uiteindelijk is het de interactie met de klant die het ontwerp sterker maakt.

Mijn advies: houd het schetsontwerp schetsmatig, globaal en overzichtelijk. Het moet een handvat zijn voor het gesprek met de klant, geen eindstation. Zie het vooral als een eerste stap die de deur opent naar verdere uitwerking.