credits
Dolf Houtman
Oprichter en Docent Tuinarchitectuur
OA-Connect
Blijf op de hoogte. Stel je vragen of lees mee met anderen.
Bezoeken
Beplantingsleer
Beplantingsplan
Conceptontwikkeling
Ontwerpprincipes
12
minuten leestijd
Visie op beplanting: hoe ontstaat dat en hoe ga je ermee om?
Gevoel is een belangrijke indicator in het leven van de tuinontwerper en beplantingsspecialist, we herkennen het allemaal. Je komt ergens en er begint direct een ‘stemmetje’, we vinden er namelijk wat van: je vindt het kaal, saai, open, kleurrijk enzovoorts. Het feit dat er van alles opkomt is op zichzelf een goed teken maar we moeten er wel wat mee.
Hoe ontwikkel je een visie op beplanting? Ontdek hoe analyse, gevoel en ruimtelijk inzicht leiden tot sterke ontwerpuitgangspunten en een doordacht beplantingsontwerp.

Gevoel als indicator

Gevoel is een belangrijke indicator in het leven van de tuinontwerper en beplantingsspecialist, we herkennen het allemaal. Je komt ergens en er begint direct een ‘stemmetje’, we vinden er namelijk wat van: je vindt het kaal, saai, open, kleurrijk enzovoorts. Het feit dat er van alles opkomt is op zichzelf een goed teken maar we moeten er wel wat mee want tegen de aankomende opdrachtgever zeggen dat je de plek saai vindt is niet handig maar ook niet professioneel. Waar het op aan komt is dat je gaat analyseren. Wat maakt de plek saai, prettig, open of gesloten. Wat maakt dat je je ‘eenzaam’ voelt in de tuin? Het leuke is dat het vrijwel altijd te maken heeft met de ruimtelijke setting, verhoudingen, architectuur (of de afwezigheid ervan) en de context.

Onderzoeken verhoudingen en relaties

Ons eerste gevoel is dus een belangrijke indicator waar we wat mee moeten. Met andere woorden; analyseer je gevoel, doe dat op een degelijke manier en op een manier die jou ontwerp middelen aanreikt. De waarom vraag zal je leiden tot zaken als: kleuren, texturen, verhoudingen, afmetingen. Hoe verhoudt het huis zich tot het kavel, hoe staat het erop, welke ruimtes blijven erover, hoe ervaar je die, wat is de kwaliteit van de ruimtes? Zijn het fragmenten? Zijn er stukken die de volledige breedte of lengte van het kavel laten zien. Hoe is de relatie met de context het landschap of andere woningen. Valt het huis weg ten opzichte van buurwoningen? Is het dominant of ondergeschikt, vriendelijk, ritmisch, streng, modern, nostalgisch enzovoorts enzovoorts. We brengen deze bevindingen met behulp van themakaartjes in beeld. Niet elk themakaartje is even belangrijk dus daar zal je ook keuzes in moeten maken, prioriteiten stellen.

Reactie

Bedenk ook dat je - als je bijvoorbeeld een beplantingsadvies moet uitbrengen, je met jouw advies, jouw planten linksom of rechtsom reageert op de situatie ter plekke. Het gaat er dus om wat jij vindt van de locatie: van huis en tuin en hoe je daar met je beplanting op zou willen reageren. Wat wil jij dat er opgelost moet worden?

De sleutel daar waar jij iets vindt van de situatie in termen van: ruimtelijkheid, architectuur en context. groen van aard – verhouden zich tot elkaar en wij als beplanting- en tuinontwerpers bepalen de regie.

Visie

Als je op deze manier werkt zul je merken dat als je er iets van vindt een soort visie ontstaat. Een visie is te vertalen naar ontwerpuitgangspunten. Je vindt dat de beplanting dit of dat moet doen of oplossen. De grootschaligheid van de woning wil je teniet doen met de beplanting, aspecten van het landschap wil je doortrekken in de tuin.

Een visie is iets anders dan het benoemen van een hele rij voorwaarden die je belangrijk vindt, zoals; speelruimte voor de hond, aantrekken van insecten, beleving het hele jaar door. In deze gevallen wordt de visie verward met wensen of intenties. Een visie gaat over de hoofdlijnen, de kern van de aanpak of oplossing. Een visie is bij voorkeur met een eenvoudige schets te duiden en beslaat niet meer dan een paar sleutelwoorden.

Visie als persoonlijke opvatting over tuinen

Een visie – dat is de andere uitleg – kan ook te maken hebben met hoe jij als ontwerper de wereld ziet. De visie zegt dan iets over jou persoonlijke opvattingen die kan gaan over architectuur, ecologie, beplanting, beheer enz. Het is de manier waarop jij opdrachten wenst te benaderen, het geeft kleur, het

vertelt iets over jou als ontwerper. Dat heeft nog niet per se iets te maken met stijl dat is weer iets anders. Maak je niet in eerste instantie druk over jouw persoonlijke opvattingen of visie, die ontstaan over het algemeen vanzelf naarmate je meer adviseert en ontwerpt en je dieper in het vak wortelt.

Gevoel als gids

Cultiveer je gevoel als indicator en om het analyse proces in gang te zetten. Verwonder jezelf en stel jezelf vragen. Leg die onderzoekjes vast met behulp van themakaartjes en maak je keuzes. Welke 2 of 3 aspecten zijn leidend, cruciaal. Mooi of lelijk zijn geen steekhoudende argumenten en dat een plant insecten aan moet trekken is een selectie criterium en hoeft niet direct met een visie te maken te hebben.

Aandachtspunt hierin is dat zogenoemde visies niet altijd visies zijn en niet minder belangrijk is dat er vaak veel te veel genoemd wordt. Een advies wordt dan een opsomming van een aantal wensen en intenties.

Tot slot: eenvoud is meer. Wat je ook doet probeer altijd tot de kern te komen. Waar draait het om. Met intenties kun je niet zoveel maar met concrete ruimtelijke aspecten wel.
Datum
14.7.2026
Categorieën
Beplantingsleer
Beplantingsplan
Conceptontwikkeling
Ontwerpprincipes
Meer lezen?
Zinderende Zomertips deel ll -  Héél veel groene boeken!
Inspiratie
Beplantingsleer
Tuinarchitectuur
Plantentips
Zinderende luistertips: leerzame en originele groene podcasts en een TED Talk
Inspiratie
Beplantingsleer
Tuinarchitectuur
Ecologie
Plantentips
De kunst & het nut van de snelle schets
Schetsen/Tekenen
Conceptontwikkeling
Onderwijsfilosofie
Inspiratie
Tuinontwerp
Marliens Plantentip - Efficiënt groen onderhoud
Inspiratie
Beplantingsleer
Plantenkennis
Duurzaamheid
Ontwerpprincipes
Marliens Plantentip juni 'zakdoekjesboom'
Plantentips
Plantenkennis
Beplantingsleer
Onderwijsfilosofie
Inspiratie
Uitgelicht: StageProject 'Groene Boost'
StageProject
Praktijkgericht leren
Conceptontwikkeling
Beplantingsleer
Tuinarchitectuur
Hand holding a smartphone displaying a social media post welcoming users to 'Het Park' for meeting, sharing, and asking.

Wil je op de hoogte blijven?

Wordt dan lid van onze community OA-Connect of houd de andere social media kanalen in de gaten.

Hi! Ik ben OAk, de digitale assistent
van de OntwerpAcademie.

Hoe kan ik je helpen vandaag?
Webflow Hover Mascot Demo