Winterkenmerken deel 2

Kale takken bedekt met sneeuw zijn natuurlijk echte kenmerken van de winter. Maar de term winterkenmerken wordt gehanteerd bij de determinatie van met name bladverliezende houtige gewassen in de winterperiode. Voor bomen en heesters zijn blad, bloem en vrucht sterk bepalend voor de soort.

In de winter wanneer deze kenmerken niet, of spaarzaam aanwezig zijn, is het voor velen vaak lastig om de soorten te herkennen. Hoe belangrijk is het eigenlijk om planten in de winter te kunnen determineren? En hoe pak je dit aan? In dit tweede deel van Winterkenmerken gaan we hier wat meer op in.

Belang van inzicht in winterkenmerken

In de winter zijn de meeste planten in rust. Zolang er geen vorst in de grond is en de temperaturen boven nul blijven kan er over het algemeen prima geplant worden. Het is een goed moment om beplantingswijzigingen voor nu of voor het nieuwe seizoen in te plannen. Een inventarisatie van de bestaande beplanting is hierbij een nuttige eerste stap. Weten wat “er al staat” is belangrijk om te kunnen bepalen welke soorten eventueel kunnen blijven staan en welke soorten toegevoegd kunnen worden. Aan de hand van de winterkenmerken kunnen planten worden benoemd en ingetekend. Een juiste determinatie getuigt van goede vakkennis en is van essentieel belang.

De kenmerkende details

Determinatiekenmerken zijn een onderdeel van de morfologie, ofwel uiterlijke kenmerken. Zomers vallen blad en bloem het meeste op, maar zonder deze aspecten blijven er verrassend veel herkenbare elementen over. Baststructuren, takkleuren, knopschubben, doornen, lenticellen en bladmerken zijn slechts enkele details.

Een van de belangrijkste kenmerken is de knopstand. Kort door de bocht genomen kijk je eerst of de knoppen wel of niet tegenoverstaand (TO) zijn. De knopstand is mede bepalend voor het plantengeslacht en meestal ook voor de familie. Bij felgekleurde takken betekent dit het onmiskenbare onderscheid tussen bijvoorbeeld Cornus alba cultivars (TO) en Salix alba cultivars; bij takken met kurklijsten het onderscheid tussen bijvoorbeeld Acer campestre (TO) en Ulmus minor enz.

Knopstand of bladstand is een morfologisch basiskenmerk en heel belangrijk om bij elke soort die je leert te onthouden, voor determinatie in elk jaargetijde.

Determinatie: Onmisbare basisuitrusting

De term winterkenmerken is eigenlijk variabel, want afgevallen bladeren, vruchtresten en zaaddozen die nog aan of onder een plant liggen en bij een ander seizoen horen, kunnen ook dienen als hulpmiddel bij determinatie in de winter. En andersom kunnen winterkenmerken veel houvast geven bij het bepalen van de soort in elk ander seizoen. Leren kijken naar details draagt bij aan een goed totaalbeeld van de plant, waarbij het voortdurend in- en uitzoomen tijdens het ontwerpproces zorgt voor een uiteindelijke balans in schaal en detaillering.

Het kunnen herkennen en benoemen van plantensoorten aan de hand van morfologische kenmerken is bijzonder belangrijk en behoort tot de onmisbare basisuitrusting van elke groenprofessional.

 

Lees ook:

 

 

Logo_ontwerpacademie
   

Contact algemeen

Contact studentenzaken

Online

                       

Adres

  • Bezoek- en correspondentieadres 
  • Belgiëlaan 1A5, 2391 PH Hazerswoude-Dorp
  • Leslocatie Boskoop
  • Belgiëlaan 1A5, 2391 PH Hazerswoude-Dorp
  • Leslocatie Tuinvisie, Utrecht
  • Rutherfordweg 75, 3542 CN Utrecht