Vertel je verhaal met de beplanting

Globaal genomen zijn er twee manieren om een beplantingsplan samen te stellen:

Bij de eerste methode zoek je planten bij elkaar op basis van een wensenlijst van de opdrachtgever. Vervolgens rangschik je de gekozen planten zo goed mogelijk in een bepaalde compositie. Dit is de methode die veruit het meest wordt toegepast. Met de tweede methode zie je de beplanting als materiaal waarmee je de onderliggende ontwerpideeën kunt uitdrukken. De gekozen beplanting is dienstbaar aan het ruimtelijk ontwerp en het dient een duidelijk doel. Het gaat er vooral om welke effecten de plant teweeg brengt in het grotere geheel.

In de praktijk van alledag komt het geregeld voor dat het maken van een beplantingsplan niet meer is dan een invul oefening. De open plekken in de tuin moeten worden opgevuld met groen. Liefst met groen dat we kennen en populair is; hortensia’s, dakplatanen, leibomen en natuurlijk de buxusbollen al dan niet in combinatie met reuze sieruien. Er ontstaat weliswaar een aardig maar tegelijkertijd weinig authentiek beeld waarbij het onduidelijk blijft welke ontwerp bedoelingen er achter de planten keuze zitten.

Een legpuzzel van eisen

Het is gebruikelijk dat de opdrachtgever aangeeft wat de wensen en eisen zijn ten aanzien van bloemkleuren, bomen, hoogtes en groensferen. Maar het braaf volgen van de eisen van de opdrachtgever zal zelden leiden tot een beplantingsplan ‘met een verhaal’ of verwijzing.

In het boek Jan Kalff, landschapsarchitect in de naoorlogse stedenbouw van Marinke Steenhuis wordt dat fraai beschreven: “een programma van eisen voor een opgave kan min of meer rigide geïnterpreteerd worden. Het is aan de ontwerper om de lijst met vereisten op een logische en zinvolle manier in een tekening te verwerken. Wordt een programma heel rigide opgevat, dan bestaat de kans dat de tekening een optelsom wordt van naast elkaar gelegen functies … een legpuzzel van eisen dat geen levensvreugde kon schenken”.

Relatie tot texturen, kleuren en sferen

Een actueel voorbeeld van een beplantingsplan ‘met een verhaal’ is de in dit voorjaar aangeplante strook met vaste planten in het centrum van Capelle aan den IJssel. Capelle aan den IJssel is een stad gebouwd in het voormalig veenweide landschap dat uit een meters dikke veenlaag bestaat. Met de nieuwe inrichting van het centrumgebied verwijst de ontwerper met de beplanting naar de vegetaties die ooit het veenweide gebied kleurde. Een losse, natuurlijk aandoende beplanting met frisse opvallende kleuren. De ontwerper heeft deze beelden onderzocht in relatie tot texturen, kleuren en sferen om het vervolgens te vertalen naar een beplantingscompositie in een nieuwe context.

 

Dit soort ontwerp uitgangspunten zijn van groot belang om te komen tot interessante en tot de verbeelding sprekende beplanting die tegelijkertijd iets ‘vertellen’ over de plek. Pas als je als ontwerper helder hebt wat je wilt met de beplanting en/of wat de beplanting moet uitstralen is het een kwestie van zoeken naar de juiste plantensoorten.

In het geval je niet helder voor ogen hebt waar je naar toe wilt wordt het samenstellen van een beplantingsplan een min of meer willekeurige bezigheid. Op zich kunnen de soorten wel goed gekozen zijn en bij elkaar passen maar meer dan dat voegt de beplanting niet toe. Het ontbreekt aan gelaagdheid en betekenis. Hoewel op kleinere schaal is het met een tuin niet anders gesteld. Een goed ontwerp ‘vertelt’ ons iets en is idealiter verankerd met de plek. Met de keuze van de beplanting proberen we de ontwerp bedoelingen duidelijk te maken.

 

Logo_ontwerpacademie
   

Contact algemeen

Contact studentenzaken

Online

                       

Adres

  • Bezoek- en correspondentieadres 
  • Belgiëlaan 1A5, 2391 PH Hazerswoude-Dorp
  • Leslocatie Boskoop
  • Belgiëlaan 1A5, 2391 PH Hazerswoude-Dorp
  • Leslocatie Tuinvisie, Utrecht
  • Rutherfordweg 75, 3542 CN Utrecht